પ્રભુતાનો નિયમ (Law of Dominance) અને વિશ્લેષણનો નિયમ (Law of Segregation) સમજાવો.

(N/A) પ્રભુતાનો નિયમ:
$(i)$ લક્ષણોનું નિયંત્રણ 'કારકો' (factors) તરીકે ઓળખાતા સ્વતંત્ર એકમો દ્વારા થાય છે.
$(ii)$ કારકો હંમેશા જોડમાં હોય છે.
$(iii)$ કારકોની અસમાન જોડમાં,એક સભ્ય બીજા સભ્ય પર પ્રભાવી (dominant) હોય છે,જ્યારે બીજો પ્રચ્છન્ન (recessive) હોય છે.
પ્રભુતાનો નિયમ એકસંકરણ પ્રયોગમાં $F_1$ પેઢીમાં માત્ર એક જ પિતૃ લક્ષણની અભિવ્યક્તિ અને $F_2$ પેઢીમાં બંને લક્ષણોની અભિવ્યક્તિ સમજાવવા માટે વપરાય છે. તે $F_2$ પેઢીમાં મળતા $3:1$ ના પ્રમાણને પણ સમજાવે છે.
વિશ્લેષણનો નિયમ:
આ નિયમ એ હકીકત પર આધારિત છે કે જનીન પ્રકારો (alleles) કોઈ પણ પ્રકારનું મિશ્રણ દર્શાવતા નથી અને બંને લક્ષણો $F_2$ પેઢીમાં ફરીથી જોવા મળે છે,ભલે તે $F_1$ તબક્કે દેખાતા ન હોય.
જોકે પિતૃઓમાં બે જનીન પ્રકારો હોય છે,પરંતુ જન્યુ નિર્માણ દરમિયાન,જોડના કારકો અથવા જનીન પ્રકારો એકબીજાથી અલગ (segregate) થઈ જાય છે,જેથી દરેક જન્યુને બેમાંથી માત્ર એક જ કારક પ્રાપ્ત થાય છે. સમયુગ્મી પિતૃ સમાન પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જ્યારે વિષમયુગ્મી પિતૃ બે પ્રકારના જન્યુઓ સમાન પ્રમાણમાં ઉત્પન્ન કરે છે.